Ο Σφυγμός της Ημέρας
Φοίβος Καρζής


Κόμματα εξουσίας: δύο, τρία ή κανένα;
467 αναγνώστες
Δευτέρα, 3 Μαρτίου 2008
10:00

Δευτέρα 3 Μαρτίου – και οι σφυγμομετρήσεις (που, παρεμπιπτόντως, καιρό έχω να ακούσω ότι είναι στημένες και όργανα συμφερόντων)…

… οι σφυγμομετρήσεις, λοιπόν, δεν αφήνουν καμμία αμφιβολία για το τι συμβαίνει σήμερα στην ελληνική κοινωνία σε σχέση με το πολιτικό σύστημα. Υπάρχει μια γενική απογοήτευση, μια γενική απαξίωση, που μετατρέπεται σε οξεία αποστροφή, αποσαθρώνει την εκλογική βάση των δύο μεγάλων κομμάτων και θέτει σε αμφισβήτηση το μεταπολιτευτικό δικομματισμό. Για το γεγονός λίγες αντιρρήσεις ή επιφυλάξεις θα μπορούσαν να διατυπωθούν. Οι συνέπειές του και πού θα οδηγήσει είναι ένα άλλο κεφάλαιο.

Ο δικομματισμός, εδώ όπως παντού, έχει μια πολιτική προϋπόθεση: ένα μεγάλο κόμμα στον ευρύτερο συντηρητικό χώρο και ένα μεγάλο κόμμα στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, που το καθένα από αυτά να είναι η προφανής και αυτονόητη εναλλακτική πρόταση εξουσίας ανά πάσα στιγμή για τη χώρα. Να διαθέτουν, δηλαδή, σχέδιο για τη χώρα, στελεχιακό δυναμικό και εικόνα στην κοινωνία ότι δεν πρόκειται σε καμμία περίπτωση, έστω κι αν το ένα συγκυριακά αποτύχει στην άσκηση της εξουσίας, να υπάρξει κενό εξουσίας: το άλλο είναι έτοιμο, δηλαδή προετοιμασμένο πολιτικά και οργανωτικά, όχι να την καταλάβει αλλά να την αναλάβει.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις θέτουν ένα διαφορετικό ερώτημα. Ο δικομματισμός με την έννοια αυτή σήμερα στην Ελλάδα απλώς δεν υπάρχει. Το ισχύον εκλογικό σύστημα, όπως και εκείνο με το οποίο θα διεξαχθούν οι μεταπροσεχείς εκλογές, εγγυώνται ότι με τα σημερινά ποσοστά δεν τίθεται ούτε κατ’ιδέαν θέμα μονοκομματικής κυβέρνησης, που κι αυτή είναι συστατικό του δικομματισμού. Επομένως τι υπάρχει;

Τα σενάρια είναι δύο. Μπορεί να βρεθούμε μπροστά σε τρία κόμματα εξουσίας, αντί για δύο. Θα είναι μια εντελώς διαφορετική συνθήκη, μια πλήρης και μακροπρόθεσμη αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού. Οι κυβερνήσεις θα προκύπτουν με διαφορετικό τρόπο και οι συνεργασίες επίσης. Ο σχηματισμός των κυβερνήσεων θα είναι δυσκολότερος και τα σχήματα ασταθέστερα, αφού ένα σχήμα τριών κομμάτων θα ρέπει πάντοτε προς την αποδυνάμωση του ενός και την επιστροφή στη δικομματική σταθερότητα.

Το άλλο σενάριο είναι αυτό που έχουμε σήμερα. Αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, και η αίσθηση από την κοινωνία μας προτρέπει να τις πιστέψουμε, η κατάρρευση του δικομματισμού δεν αφήνει πίσω της τρία δυνητικά κόμματα εξουσίας. Αφήνει μια κατάσταση εκκρεμούς, χωρίς κανένα κόμμα εξουσίας. Η απογοήτευση είναι τέτοια που φτάνει, εν τέλει, όχι στο αίτημα αλλαγής ή εναλλαγής, αλλά στην άρνησή τους. Ίσως γι’ αυτό ακούγεται όλο και συχνότερα από διάφορες πλευρές το παλιό σύνθημα του Μάο «μεγάλη αναταραχή, υπέροχη κατάσταση».

Αλλά ο καιρός των επαναστάσεων έχει περάσει. Απέχουμε ήδη 40 χρόνια από το 1968. Και οι αιτίες της ανατροπής είναι εντελώς αντιφατικές με το αίτημά της. Η αποστροφή προς την εξουσία δεν έρχεται από τα στρώματα που την αμφισβητούν ως ιδέα και κατάσταση, αλλά από τους απογοητευμένους από την άσκησή της. Είναι αίτημα διαχείρισης, που συνδέεται λιγότερο με τη ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας και περισσότερο με την απουσία πραγματικής πολιτικής έκφρασης των μεσαίων στρωμάτων.

Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
2 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις