Ο Σφυγμός της Ημέρας
Φοίβος Καρζής


Ευρώπη ναι, ενιαία όχι - τουλάχιστον ακόμη και για πολύ καιρό
430 αναγνώστες
Δευτέρα, 6 Οκτωβρίου 2008
10:13
Δευτέρα 6 Οκτωβρίου – και μια φορά κι έναν καιρό πιστεύαμε ότι η ενιαία Ευρώπη υπάρχει. Σε κάθε κρίση, διαπιστώνουμε ότι η ενωμένη Ευρώπη είναι περισσότερο φιλοδοξία, παρά πολιτική πραγματικότητα.
 
Το πρόβλημα είναι στις κρίσεις. Όταν όλα πηγαίνουν καλά, στις Βρυξέλλες έχει πάρτυ. Για την ακρίβεια, business as usual. Συμβούλια, επιτροπές, εκθέσεις, γνωμοδοτήσεις, ντιρεκτίβες. Όταν προκύψει μια διεθνής κρίση, είτε αυτή είναι πολιτική, στρατιωτική είτε οικονομική, τα συμπτώματα είναι πανομοιότυπα. Οι κυβερνήσεις θυμούνται ξανά ποιοι τους ψηφίζουν για να πηγαίνουν στις Βρυξέλλες και βάζουν τις εθνικές τους προτεραιότητες πάνω από το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον – ΑΝ υποθέσουμε ότι υπάρχει κοινοτικό συμφέρον, που είναι εξαιρετικά αμφίβολο.
 
Συνέβη στην κρίση του Ιράκ, συμβαίνει ξανά σήμερα με την κρίση των χρηματιστηρίων. Η κα Μέρκελ το είπε με τευτονική κομψότητα: ο καθένας για τον εαυτό του. Όταν μια τράπεζα κινδυνεύει, θα τη σώζει η χώρα της. Αυτό, πέρα από τη σοκαριστική σκληρότητα της διατύπωσης, έχει δύο ενδιαφέρουσες πτυχές. Η πρώτη είναι η διάψευση του μύθου πως το κεφάλαιο έχει γίνει παγκόσμιο, πως έχει χάσει εντελώς το εθνικό του χρώμα, πως δεν έχει νόημα να συζητάει κανείς για εθνικές αστικές τάξεις μέσα σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, πως ειδικά οι τράπεζες κινούνται όπως και τα χρηματιστηριακά κεφάλαια πάνω από τα σύνορα. Και το παράδειγμα ήταν ακριβώς τα σημερινά ναυάγια. Τι ήταν, ας πούμε, η Fortis όταν αγόρασε την ABN-AMRO, τη μεγαλύτερη τράπεζα της Ολλανδίας; Βελγική ή ολλανδική; Ή, αν θέλετε ένα πιο κοντινό παράδειγμα, θα μπορούσε αύριο η Εθνική μας Τράπεζα να πάψει να είναι Εθνική, αν αγόραζε μετά τη Finansbank στην Τουρκία και μερικές αντίστοιχου μεγέθους σε άλλες χώρες. Πόσο ελληνική θα ήταν τότε; Και πόσο νομιμοποιείται η Ελλάδα και η κυβέρνησή της, πέρα και ανεξάρτητα από τους μετόχους της, διαφορετικούς κάθε μέρα συναλλαγών, να την αντιμετωπίζει σαν ελληνική; Η απάντηση είναι «απολύτως». Την έδωσε η κυρία Μέρκελ – που δεν είναι δα και η Ρόζα Λούξεμπουργκ. Την έδωσε τόσο κοφτά και κατηγορηματικά, που νομίζω ότι για την ώρα κλείνει τη συζήτηση, τουλάχιστον στην Ευρώπη.
 
Το δεύτερο ενδιαφέρον συμπεράσμα από αυτές τις εξελίξεις αφορά την έκταση των εθνικών συμφερόντων που έχουν συνδέσει οι χώρες με το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Στον απόηχο της κρίσης του Ιράκ και της περίφημης ρήξης ανάμεσα στους «ευρωπαϊστές» και τους «ατλαντιστές» ορισμένοι είχαν –και είχαμε- υποστηρίξει ότι στην πραγματικότητα η Ευρώπη των δύο ταχυτήτων ήταν ήδη εδώ. Ότι δηλαδή δεν μπορεί να συνεχιστεί ο ευρωπαϊκός δυισμός, με ορισμένες χώρες να μετέχουν μόνο στην πολιτική ένωση και άλλες να κινούνται μαζί και στη νομισματική τους πολιτική, με τη ζώνη του ευρώ. Ότι, στην ουσία, δηλαδή, το πολιτικό εγχείρημα έχει νόημα εφόσον συμβαδίζει και με κινήσεις σύνδεσης των θεμελιωδών συμφερόντων και το κύριο όχημα σύνδεσης των συμφερόντων των χωρών, για να βρεθούν πράγματι πάνω στο ίδιο καράβι, δεν ήταν άλλο από την οικονομία, μέσα από το ευρώ, το κοινό τους νόμισμα.
 
Δεν θέλω να πω πως εκείνο το επιχείρημα δεν έχει και σήμερα βάση. Απλώς σήμερα διαπιστώνουμε και αναγνωρίζουμε ότι ακόμη και τα κοινά επενδεδυμένα συμφέροντα στο ευρώ δεν είναι αρκετά. Από την άλλη, με τα σημερινά δεδομένα, είναι το περισσότερο που μπορούμε να έχουμε.
Σχόλια

06/10 10:29  gem2004
Καλημέρα,

Δυστυχώς έχεις απόλυτα δίκιο σε αυτά που αναφέρεις. Και όταν η Ιρλανδία έσπευσε πρώτη να εγγυηθεί τις καταθέσεις στις Τράπεζές της, αυτοί που την κατέκριναν, ακολουθούν τώρα την ίδια πορεία. Κάθε χώρα, για τον εαυτόν της.
5*
06/10 11:39  nhad
Ένα βασικό ερώτημα κατά τη γνώμη μου είναι το εξής. Η Γερμανία με το τεράστιο πλεόνασμα επί σειράν ετών και τα αντίστοιχα αποθεματικά, μπορεί εύκολα να εγγυηθεί τις καταθέσεις ανεξαρτήτως ποσού - δε θα καταρρεύσουν δα και όλες οι τράπεζες ταυτόχρονα - αλλά και να δώσει 50 δις Ευρώ δάνειο σε μια τράπεζα που το χρειάζεται. Η Ελλάδα, ο ζήτουλας των δανείων, με ένα μεγάλο έλλειμα τρεχουσών συναλλαγών που θα γίνει γιγάντιο με την επερχόμενη μείωση του ναυτιλιακού συναλλάγματος, πού θα τα βρει τα δις αν χρειαστούν; Θα τα δανειστεί με τέτοιες διεθνείς συνθήκες; Η μόνη ελπίδα είναι να μη χρειαστούν. Αλλά εκτός αυτού, θα ήθελα να δω επίσης τι προυπολογίζει ο Αλογό για πληρωμή τόκων στο νέο έτος.
06/10 14:22  Φοίβος Καρζής
Ούτε η Γερμανία μπορεί να τα βρει (1600 δις ευρώ) αν της χρειαστούν αμέσως όλα. Η εγγύηση είναι για να μην τρέξουν όλοι να σηκώσουν τις καταθέσεις τους.
06/10 14:48  nhad
Σαφώς και έχετε δίκιο και για την αδυναμία και της Γερμανίας να πληρώσει για όλες τις καταθέσεις, και για τη πρόθεση. Αυτό που εννοώ είναι ότι της Γερμανίας η εγγύηση έχει βάρος, γιατί αποκλείεται να τρέξουν όλοι να τα σηκώσουν όλα από τις τράπεζες, και μπορεί να πληρώσει πάρα πολλά αν χρειαστεί. Η Ελληνική κυβέρνηση με τι αξιοπιστία εγγυάται; Σκεφθείτε μόνο ότι το Ταμείο εγγύησης καταθέσεων έχει αποθεματικό 1 δις περίπου, ενώ μόνο πχ η Τράπεζα Πειραιώς έχει καταθέσεις 30 δις.
06/10 14:54  Φοίβος Καρζής
ΟΚ. Από αυτή την άποψη, έτσι είναι. Βέβαια το Ταμείο θα εγγυηθεί μόνο 20.000 ανά καταθέτη και τράπεζα, αλλά και πάλι νομίζω ότι εάν έρθει κρίση σε κάποια μεγάλη τράπεζα θα ξεμείνει. Για την ώρα, πάντως, δεν φαίνεται κάτι πολύ σοβαρό, όσο τουλάχιστον δεν υπάρχει και κρίση τιμών ακινήτων.
06/10 20:13  geokalp
γνωστά και χιλιοειπωμένα...
πως γίνεται να κάνεις ένωση με τύπους που είναι τσιράκια άλλων;
πως γίνεται να χρηματοδοτείς τύπους που έχουν φιλήσει άλλες ποδιές;

αυτά ήταν πάντοτε τα ερωτήματα με την Ένωση

σημειώνω: είμαι υπέρ της ιδέας της Ένωσης
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
6 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις