Ο Σφυγμός της Ημέρας
Φοίβος Καρζής


3012 αναγνώστες
Παρασκευή, 11 Ιανουαρίου 2008
10:00
Παρασκευή 11 Ιανουαρίου – και χθες ήταν η μέρα των εκπροσώπων. Για την κυβέρνηση, ο βασικός της εκπρόσωπος βρίσκεται με τον Πρωθυπουργό στις μακρινές Ινδίες – η ευτυχία, έστω και σύντομη, είναι απλό πράγμα. Ο αναπληρωτής του ζούσε ώρες δυστυχίας, απέναντι στους δημοσιογράφους – που για κάτι τέτοια διάλεξαν ένα κατά τα άλλα επιβαρημένο επάγγελμα. Ο κ. Αντώναρος έπρεπε να σχολιάσει τη διαπίστωση της κας Μπακογιάννη ότι η κοινή γνώμη, οι πολίτες, η κοινωνία έχουν αποστασιοποιηθεί από το πολιτικό σύστημα επειδή πιστεύουν ότι οι πολιτικοί τους λένε ψέμματα. Και ότι ο δρόμος της επιστροφής, εάν υπάρχει, προς την αξιοπιστία είναι να σπάσει αυτό το στερεότυπο, με ανακαίνιση της γλώσσας επικοινωνίας, με απαγκίστρωση από δεδομένες ευκολίες και προβαρισμένες συμπεριφορές, από κλισέ και συμβατικότητες, με μεγαλύτερη αμεσότητα και πειστική ειλικρίνεια. Περίπου σαν να λες δηλαδή ότι το πρωί ο ήλιος βγαίνει ή ότι κάποια μέρα όλοι θα φύγουμε από το μάταιο αυτό κόσμο.

Τι είπε ο κ. Αντώναρος – και μάλιστα τι «απάντησε», όπως μεταφέρθηκε, γιατί έχουμε φτάσει να αυτονόητα να θεωρούνται προκλήσεις προς απάντηση… «Απάντησε», λοιπόν, ότι «όλοι οι υπουργοί αυτής της κυβέρνησης μιλούν πάντοτε τη γλώσσα της αλήθειας». Ναι, αυτό είπε, και για όσους δεν το πιστεύουν το έχουμε αργότερα και σε ηχητικό απόσπασμα.

Λίγο αργότερα είχε την τιμητική του ο ομόλογός του στο ΠΑΣΟΚ – αυτός δεν έχει αναπληρωτή, τουλάχιστον όχι ακόμη. Ο κ. Ραγκούσης εμφανίστηκε ενώπιον Θεού και ανθρώπων και, αιφνιδιαστικά, κατήγγειλε μια ενορχηστρωμένη εκστρατεία από συμφέροντα, όχι αόριστα αυτή τη φορά, αλλά συγκεκριμένα εκδοτικά συμφέροντα, προς διάσπαση του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ κλυδωνίζεται ξανά, λίγες εβδομάδες μετά την επανεκλογή του κ. Παπανδρέου, και το ρεφλέξ είναι απλό: φταίνε τα συμφέροντα. Υπάρχει μια συνωμοσία σε βάρος της αναβαπτισμένης ηγεσίας. Υπάρχει πλεκτάνη. Υπάρχουν δολοπλόκοι και μηχανορράφοι. Το πρόβλημα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ υπό τη σημερινή του ηγεσία δεν συμβιβάζεται με τις επιδιώξεις αυτών των άνομων συμφερόντων, που θέλουν δικούς εγκάθετους για να ελέγχουν πλήρως, αυτά τα εξωθεσμικά κέντρα, το πολιτικό σύστημα. Σας θυμίζει κάτι; Είναι η θεωρία του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου περασμένη από ένα πολιτικό φούρνο μικροκυμάτων. Σερβίρεται καυτό…

Αλλά ας υποθέσουμε ότι είναι έτσι. Ποιο είναι το κοινό σημείο ανάμεσα στις δύο αυτές τοποθετήσεις των κκ. Ραγκούση και Αντώναρου; Νομίζω ότι υπάρχει, ορατό και αποκαλυπτικό. Είναι η άρνηση της κρίσης. Αν το πολιτικό σύστημα, λέει ο καθένας για λογαριασμό του, εμφανίζεται να περνάει κρίση και να μη λειτουργεί, μην το πιστεύετε. Είναι μια εικόνα, μια ψευδαίσθηση. Οφείλεται σε παρανόηση και σε εσκεμμένη παραπλάνηση. Κακώς οι πολίτες πιστεύουν πως οι πολιτικοί λένε ψέμματα – οι υπουργοί μας δεν λένε ποτέ, άλλωστε είναι υπουργοί του κ. Καραμανλή. Κακώς οι πολίτες δυσπιστούν έναντι του ΠΑΣΟΚ και του αρχηγού του – γελάστηκαν από τις Σειρήνες των Μέσων Ενημέρωσης. Άλλωστε είναι το ΠΑΣΟΚ του κ. Παπανδρέου. Κρίση δεν υπάρχει. Μια εικόνα πλαστή είναι, ένα φάσμα, μια illusion, μια ονειροφαντασιά. Οι ρόλοι είναι διαφορετικοί αλλά τα ανακλαστικά είναι τα ίδια: η άρνηση.

Και αν η κοινωνία βλέπει κρίση, τόσο το χειρότερο γι’αυτήν. Φταίει η κοινωνία που δεν καταλαβαίνει. Φταίει που πέφτει θύμα επιτήδειων. Κρίση δεν υπάρχει. Όπως δεν υπάρχει και αμφιβολία. Δεν αρμενίζουμε στραβά. Στραβός είναι φυσικά ο γιαλός – και έτσι μπορούμε να συνεχίσουμε στην αμεριμνησία των μελτεμιών μας.

Με μερικές ακόμη τέτοιες δηλώσεις και στις επόμενες δημοσκοπήσεις θα έχουν πάλι απορίες γιατί άραγε να εγκαταλείπονται μαζικά από τους πολίτες…
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
Δεν έχει αξιολογηθεί

 Εκτύπωση
2700 αναγνώστες
Πέμπτη, 10 Ιανουαρίου 2008
10:00

Πέμπτη 10 Ιανουαρίου – και η Ινδία είναι μια μεγάλη και αντιφατική χώρα. Έχει για όλα μια καλή και μια κακή εκδοχή. Ακόμη και για τις σχέσεις που ενώνουν τους ανθρώπους με ακατάλυτα δεσμά. Μια από αυτές – αλλά όχι η μόνη- είναι ο έρωτας. Μια άλλη, άσχετη αλλά τώρα το θυμήθηκα, είναι η πολιτική.

Στην πολιτική, τώρα λοιπόν που το θυμήθηκα, η Ινδία –η μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου- δεν έχει καμμία απολύτως σχέση με την εδώ κοιτίδα της δημοκρατίας. Εκεί, στα μόλις 60 χρόνια ανεξαρτησίας, έχει διαμορφωθεί ένα παράδοξο σύστημα – και στην ίδια την Ινδία και στο κομμάτι της που απλώς έχει άλλο όνομα και άλλο θρήσκευμα και λέγεται Πακιστάν. Εκεί τα κόμματα έχουν οικογενειακό χαρακτήρα. Πρόσφατα, ας πούμε, δολοφονήθηκε η Μπεναζίρ Μπούτο. Ο πατέρας της ήταν πρωθυπουργός, ο Ζουλφικάρ, και εκτελέστηκε. Η ίδια εξοντώθηκε. Ποιος θα γινόταν αρχηγός στο Λαϊκό Κόμμα; Η απάντηση ήταν απλή. Ο γιος της. Είναι βέβαια 19 χρονών. Δεν έχει ζήσει ποτέ στο Πακιστάν. Δεν έχει ιδέα από πολιτική. Έχει όμως το βασικό προσόν. Λέγεται Μπούτο. Αν του τύχει κάτι, βλέπω να μένει το Μέγκα χωρίς διευθυντή προγράμματος.

Στην Ινδία τους Μπούτο τους λένε Γκάντι. Ήταν πρώτα ο Νεχρού, μετά η εγγονή του, η Ίντιρα Γκάντι, που τη δολοφόνησαν. Ο γιός της ο Σαντζάι σκοτώθηκε σε δυστύχημα. Η επιλογή, οπότε ήταν ξεκάθαρη. Ο άλλος γιός της, ο Ρατζίβ. Δολοφονήθηκε κι αυτός. Δεν είχε μείνει Γκάντι για το κόμμα του Κογκρέσσου. Ε, και; Ο Ρατζίβ είχε παντρευτεί. Βέβαια ήταν Ιταλίδα, βέβαια είχε σχέση με την Ινδία νωρίτερα όση εσείς κι εγώ. Αλλά αυτό δεν είχε σημασία. Λεγόταν, έστω και εξ αγχιστείας, Γκάντι. Πρόεδρος του Κογκρέσσου είναι σήμερα μια Ιταλίδα από τη Λουζιάνα, με το ινδικότατο όνομα Σόνια, αλλά πάντως (έτσι ησυχάζουν 800 εκατομμύρια Ινδών) Γκάντι.

Τέτοια περίεργα, που καμμία σχέση δεν έχουν με την ωραία Ελλάδα, συμβαίνουν σε αυτή την εξωτική χώρα, την Ινδία, όπου σήμερα μεταβαίνει με σύσσωμο το επιτελείο του ο κ. Καραμανλής. Η Ινδία είναι επίσης τόπος συμβολικός και των ερωτικών σχέσεων. Εκεί, για παράδειγμα, βρίσκεται το διασημότερο σύμβολο της συζυγικής αγάπης, το Ταζ Μαχάλ. Βεβαίως, ισχύει επίσης ότι οι Ινδοί είχαν και μια άλλη ενδιαφέρουσα συνήθεια. Όταν πέθαινε ο μαχαραγιάς, τη σύζυγό του την έκαιγαν (ζωντανή αυτή) στην επιθανάτια και καθαρτήρια πυρά.

Έτσι είναι ο έρωτας – και όχι μόνον. Όταν ξεκινάει δεν ξέρεις αν θα καταλήξει στην αιωνιότητα ή στην πυρά.

Αξιολογήστε το άρθρο 
1 ψήφος
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
2691 αναγνώστες
Τετάρτη, 9 Ιανουαρίου 2008
10:00

Τετάρτη 9 Ιανουαρίου – και μια ακόμη ανατροπή προγνωστικών στις αμερικανικές προκριματικές εκλογές, αυτή τη φορά υπέρ της Χίλαρυ και σε βάρος του Ομπάμα, δείχνει ακριβώς πόσο δύσκολες είναι πια (και όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες) οι προγνώσεις. Μετά την εποχή των αναταράξεων, ζούμε την εποχή της ρευστότητας.

Αυτή η ρευστότητα είναι πια το κεντρικό χαρακτηριστικό της πολιτικής συμπεριφοράς σε όλο και μεγαλύτερα στρώματα, κυρίως των ανεπτυγμένων κοινωνιών, στις οποίες πια εύκολα κατατάσσεται και η Ελλάδα. Όλο και περισσότεροι διστάζουν. Όλο και πιο πολύ εγκαταλείπονται οι παγιωμένες συμπεριφορές, οι σταθερές εντάξεις, η ταύτιση με συγκεκριμένους πολιτικούς χώρους. Όλο και περισσότερο αμφισβητείται η χρησιμότητα των παλιών, γνωστών, αποκρυσταλλωμένων διαχωρισμών, εν τέλει και η ίδια η σχέση τους με τη σημερινή πραγματικότητα – αν δηλαδή απλώς δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στο σύνολο των απαιτήσεών της, ή έχουν τη μορφή λειψάνων, απολιθωμάτων, μιας κληρονομιάς του παρελθόντος από την οποία είναι δύσκολο να απαλλαγεί κανείς, ακόμη και αν είναι προφανές ότι συνιστά πια περισσότερο βάρος παρά κέρδος.

Σε ψυχρούς εκλογικούς όρους το αποτέλεσμα είναι ότι η συμπεριφορά των πολιτών, ατομικά και μαζικά, δεν είναι πια προβλέψιμη. Όπως διαπιστώνουν και στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκεί όπου γεννήθηκε η ιδέα των σφυγμομετρήσεων και είναι πλήρως αφομοιωμένη στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος και της αγοράς, υπάρχει πια ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων που αποφασίζει την τελευταία στιγμή προς τα πού θα κλίνει, οι τάσεις μεταβάλλονται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και τα «επικοιωνιακά φαινόμενα» σχηματίζονται και καταρρέουν με την ταχύτητα που έχει πια επιβάλει το ηλεκτρονικό μοντέλο. Όταν η πληροφορία διαχέεται παντού σε μια στιγμή, η επίδρασή της είναι ακόμη πιο αβέβαιη.

Ακόμη κι έτσι, όμως, υπάρχουν δύο βασικά συμπεράσματα. Το πρώτο είναι ακριβώς η παράμετρος της ρευστότητας και της αβεβαιότητας ως σταθερά στην πολιτική εξίσωση. Οποιοσδήποτε δημοσκόπος στην Ελλάδα μπορεί να σας βεβαιώσει ότι δεν πρόκειται για αμερικανικό προνόμιο.

Και, δεύτερον, η αμφισβήτηση του συστήματος. Ακόμη και χαμένος, αλλά για λίγο, στο Νιου Χαμσάιρ, ο Ομπάμα δείχνει πως μπορεί πια ακόμη και στο πιο σκληρό πολιτικό σύστημα του κόσμου η άρνησή του να αποτελεί πολιτική πλατφόρμα. Ότι υπάρχει μια ευρύτατη, διάχυτη επιθυμία της κοινωνίας για ανατροπές και αλλαγές, που να προέρχονται μάλιστα από έξω και όχι από μέσα. Λίγοι πια πιστεύουν στην ειλικρίνεια όσων υποστηρίζουν ότι θα προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις εκ των έσω. Οι πολίτες θέλουν ρήξεις που να σηματοδοτούν και την αποστροφή που αισθάνεται πια μεγάλο μέρος της κοινωνίας για το παιχνίδι των προηγούμενων χρόνων, τους όρους και, ακόμη, τους παίκτες του. Ακόμη κι αν η Χίλαρυ, ο πιο σκληρός αλλά και ο πιο ικανός εκπρόσωπος του συστήματος, κερδίσει, το μήνυμα Ομπάμα παραμένει όχι απλώς επίκαιρο αλλά και με δυνατότητες διάδοσης σε μεγάλη κλίμακα, όπου το πολιτικό σύστημα θεωρείται ξεπερασμένο, όπως συμβαίνει σε πολλές χώρες στην Ευρώπη. Η Ελλάδα δεν είναι εξαίρεση.

Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
2684 αναγνώστες
Τρίτη, 8 Ιανουαρίου 2008
10:00

Τρίτη 8 Ιανουαρίου – και, πέρα από την πληθωριστική τους χρήση, οι δημοσκοπήσεις παραμένουν η πιο αξιόπιστη καταγραφή των τάσεων στο εκλογικό σώμα. Αυτή η σφυγμομέτρηση, όμως, που δημοσιοποίησε αργά χτες το βράδυ ο Αντέννα, της Metron Analysis, είναι κάτι παραπάνω. Είναι η πρώτη αριθμητική αποτύπωση μιας κατάστασης που πηγαίνει πολύ πέρα από την κρίση δυσπιστίας έναντι του πολιτικού συστήματος της χώρας. Είναι η πρώτη αριθμητική αποτύπωση μιας κατάστασης που πηγαίνει πέρα και από την διαπιστωμένη αναντιστοιχία ανάμεσα στις προσδοκίες, τις αγωνίες ή τις επιθυμίες της κοινωνίας και τις δυνατότητες ανταπόκρισης του πολιτικού συστήματος. Τώρα, υπάρχει μια ποιοτική διαφορά: εμφανίζεται κάτι που δεν έχει εμφανιστεί ποτέ ξανά στη μεταπολίτευση κι αυτό είναι το φάσμα ενός μειοψηφικού δικομματισμού.

Τα δύο μεγάλα κόμματα, οι ακρογωνιαίοι λίθοι του συστήματος της μεταπολίτευσης, που οδήγησε τη χώρα στη δημοκρατική ομαλότητα ουσιαστικά για πρώτη φορά από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, συγκεντρώνουν μετά βίας λίγο πάνω από το 50% και με σαφή καθοδική πορεία. Το «καθοδική» δεν αποδίδει την αλήθεια. Όσο κι αν θέλει κανείς να είναι συγκρατημένος στις διατυπώσεις, η πραγματικότητα είναι περισσότερο κοντά στην «κατάρρευση». Δεν είναι ίσως ακόμη μια «κατάρρευση ψήφου» - δημοσκοπήσεις είναι… Μετά βεβαιότητος όμως μπορεί κανείς να μιλά πια για «κατάρρευση εμπιστοσύνης».

Τα δύο κόμματα πέφτουν μαζί. Πέφτουν μαζί σε μια κρίση που είναι καθαρά και αποκλειστικά κυβερνητική. Στη φυσιολογική λειτουργία του συστήματος, ένα μέρος τουλάχιστον της φθοράς της εξουσίας θα έπρεπε να την καρπώνεται το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δεν συμβαίνει. Και όχι απλώς αυτό. Πέφτει κιόλας. Δεν έκανε κάτι για να αποδοκιμαστεί – κι όμως αποδοκιμάζεται κι αυτό. Γιατί;

Νομίζω πως η μόνη δυνατή ερμηνεία είναι ότι έχει αλλάξει η αντίληψη της ευρείας κοινωνίας για το τι είναι αυτά τα κόμματα. Δεν τα βλέπει πια ως εναλλακτικές λύσεις για μια έγκυρη άσκηση εξουσίας, ως λύσεις διακυβέρνησης. Τα βλέπει, αντιθέτως, ως διαφορετικές όψεις του ίδιου νομίσματος, ή για την ακρίβεια, ως διαφορετικές όψεις του ίδιου προβλήματος. Τα αντιμετωπίζει δηλαδή, ως «σύστημα». Και το σύστημα αυτό εμφανίζεται χωρίς δυναμική, χωρίς εσωτερικές δυνατότητες ανανέωσης, να κατατρώει τις σάρκες του, να κάνει ασκήσεις αυτοσυντήρησης και να βυθίζει τις προσδοκίες μιας κοινωνίας και μιας χώρας, που –κατά τα άλλα- έχει πολλά και μεγάλα πλεονεκτήματα σήμερα, πέρα από τα πολλά και μεγάλα προβλήματα. Έχει ανθρώπους, έχει χρήματα, έχει μαζί της μια σχετικά ευνοϊκή διεθνή συγκυρία. Και αναζητεί ηγεσία, που θα της δώσει στόχους και πορεία.

Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
2788 αναγνώστες
Δευτέρα, 7 Ιανουαρίου 2008
10:00

Δευτέρα 7 Ιανουαρίου – και η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. Ό,τι κι αν γίνει, ό,τι κι αν κάνει. Αυτή τη χώρα δεν την πιάνει τίποτα. Άλλωστε δεν υπάρχουν πολλά μέρη όπου ο σεισμός να αποκαλείται συνήθως «σωσμός» και σε αυτόν τόσοι πολλοί να προσβλέπουν.

Δεν την πιάνει τίποτα. Με 6,5 Ρίχτερ και δεν έπεσε τούβλο. Απολύτως φυσικό και αναμενόμενο. Άλλωστε αυτές οι γιορτές μας επεφύλαξαν τέτοιες κυρίως παραδοξότητες. Ο ένας έπεσε από τον 4ο όροφο και επεβίωσε και οι γιατροί πιστεύουν ότι θα γίνει καλά – που είναι και το μόνο καλό σε μια κατά τα άλλα αξιοθρήνητη υπόθεση. Ο άλλος ρίχτηκε με βουτιά στις ρόδες ενός φορτηγού και έσπασε λίγο τα πλευρά του. Εν αντιθέσει προς τους πρωταγωνιστές που είναι πρόθυμοι να θυσιάσουν και τη ζωή τους για το αντίθετο, η μοίρα θέλει αυτή τη φορά να μαθευτεί η αλήθεια.

Μέσα σε όλα αυτά, δυσκολευτήκαμε να ευχηθούμε αίσιον και ευτυχές το νέον έτος. Αίσιον – δεν το πολυβλέπω. Για την ώρα, μάλλον, απαίσιον προδιαγράφεται. Όλο και πιο βαθιά στην κληροδοτημένη λασπουριά των προηγούμενων χρόνων. Είναι να απορεί κανείς που οι πατριώτες την κοπανάνε μαζικά σε κάθε ευκαιρία και με την επιστροφή από τις εκδρομές των Χριστουγέννων η βασική συζήτηση αφορά την εξασφάλιση δωματίου (και συχνά διακοποδανείου) για την Καθαρή Δευτέρα, την 25η Μαρτίου και –ναι, γιατί να απογοητευόμαστε- το Πάσχα είναι τόσο, μα τόσο κοντά πια…

Εκεί στις μακρινές χιονισμένες βουνοκορφές ίσα που ακουγόταν το πνιχτό κλάμα της κυβέρνησης γιατί όλοι ακόμη ασχολούνται με το θέμα Ζαχόπουλου, γιατί δεν «παίζει» και κάτι άλλο στα δελτία ειδήσεων. Αναρωτιέμαι τι ακριβώς έκανε αυτές τις μέρες η κυβέρνηση ώστε να δικαιούται μια θέση στην επικαιρότητα. Δεν έχει πάντως το παράπονο ότι τα στελέχη της κάνουν δηλώσεις και αποσιωπώνται. Από την πλευρά της, οι γιορτινές μέρες πέρασαν όπως επιβάλλει η παράδοση: σε σιωπηλή κατάνυξη.

Όσο για την αξιωματική αντιπολίτευση, εάν την συναντήσετε να της ευχηθείτε και εκ μέρους μου. Ρώτησαν χθες στον Αγιασμό των Υδάτων τον κ. Παπανδρέου για την υπόθεση Ζαχόπουλου και τους απάντησε «χρόνια πολλά σε όλους». Ασμένως προσυπογράφω, άλλωστε κι αυτή είναι μια μέθοδος για να εξασφαλιστούν χρόνια πολλά, αν όχι σε όλους, πάντως σε ορισμένους που το έχουν τόσο ανάγκη αυτές τις άγιες μέρες.

Ένα διάλειμμα εργασίας, λοιπόν, και ξανά προς τα χιόνια τραβά – το χιόνι μας κάνει τη χάρη, άλλωστε, να σκεπάζει τα πάντα και να μην φαίνονται. Άγιο χιόνι – αλλά κάποτε θα λειώσει.

Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
Σελίδα 53 από 53«Πρώτη<454647484950515253

Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις